KUSU'DA DİL ÖZELLİKLERİ

[Ziyaretçi]

[ALİ GÖKALP]

Kuşu’nun kelimeleri telaffuz edişi, mahalli olarak söylenen kelimelerdeki vurgu ve ağız özellikleri, dil pelesengi denilen bazı kelimeleri söyleyişi, çevresindeki köy ve kasabalara kesinlikle benzememektedir. Çevremizdeki köy ve kasabalara (küplüce, pazarlar, yenice, Orhanlar, yaykın, karacahisar, hatta Simav v.b)ağız özellikleri yönüyle benzememesinden dolayı biz,Kuşu”nun ilk yerleşenlerinin ayrı bir Yörük boyu olduğu kanaatindeyiz.

 

       Kasabanın ilk sakinlerinin buraya geliş ve yerleyiş hikâyesi dil bakımından da bizce bu yerleşme hikâyesini doğrular bir niteliktedir.

Yine, gerek vurgu ve tonlama, gerekse bazı kelimelerdeki benzerlik bakımından kasabamızın ağız özellikleri Denizli, Çivril ve Antalya”nın dağlık yörelerine benzerlik göstermektedir.

 

 Kuşu”daki bazı söyleyiş şekilleri, harf ve hece düşmesi, harflerin değişmesi, başta ve sonda bazı seslerin özelliklerinin bir kısmını aşağıya alıyoruz.

 

1)Kelime başlarındaki “R”harflerinin önüne uyanına göre bir sesli harf konur.Ramazan (Iramazan), Recep (Erecep, Ercep),rakı (ırakı),resim (iresim),reis(ireyiz)….

 

 2)Kelime sonlarındaki “R”harfleri genelde söylenemez, bunun yerine “R”den önceki sesli harf biraz uzatılarak söylenir. Bu, şimdiki zamanlı fiil çekimlerinde olduğu gibi,filer dışındaki kelimelerde de görülebilir.Geliyor (geliyor),geliyoruz (geliyoz),geliyorsunuz (geliyonuz”ng”) gelecekler(gelecekle),keleter(kaletee),gözerbüyük kalbur-(göze)…

 

3)Fiillerdeki,kelimeortalarında”L”harfi düşer,”L”nin önündeki sesli harf biöraz uzatılarak söylenir. Gelsem  (geesem),gelsek(geesek),alsak(aasak)…

 

 4)kelime ortalarında ve sonlarındaki “H”sesleri genelde düşülerek söylenir. Salihli (salli),Salih (saali), Selahattin (seladdin, ıhlamur(ılamur)…

 

 5)Kelime ortalarındaki “Ğ”harfi,”V”ye dönüşür. Öğle (övle),öğün(övün),öğür(övür),öğüt(övüt)…

 

 6)”K”sesi yumuşatılıp,”G”şeklinde söylenir. Kara (gara),kart(gart),kan(gan),kavak(gavak),kandil(gandil)…

 

 7)Soru cümlelerindeki bazı harfler düşer. Olmaz mı? (Oomamı?) Gelmezmi?(geme mi, gema mı?),almaz mı? (aama mı)…?

 

 8)Bazı soru cümlelerinin ayrıca değişik söylenişleri vardır:

 

            Nee böle ettin yaa? (Niye böyle ettin?)

            Neyikin bu? ,Ne yapıyordun?

            Ne diyokun? ,Ne yapıyokun?

            Nere gittin go? ,Neede galdın goo?

 

 9)Bazı şaşma ünlemleri de kuşu’ya has bir şekilde söylenir:

            Obuyaa! Obunoo1!”ng”,Ayanama!

 

 10)Zamirlerde de bazı değişiklikler söz konusudur: Beki (beriki),bunnaa (bunlar);onnaa (onlar)…

 

 11)Bazı bağlaç ve edatlar da değişikliklerden nasiplerini almışlardır: Gadaa (kadar),inen (ile),Gaali,gaylı (gayrı-ayrık),galan”ng”(artık),höle(şöyle)…

 

 12)Bazı zarflar aşağıdaki şekilde söylenmektedir.

Aşşa (aşağı),yoka, yokarı (yukarı),içeede(içeride),dışaada(dışarıda),hindi(şimdi)…

 

 13)Sevgi ve güzellik ifade eden bazı cümlelerin ifade şekilleri de farklıdır:”Obu dayı-güzel-dekim.””Obu dayı gızım,””Ayanamaa ne dayı!”…

 

 14)Kuşu, Yörük kökenli olduğu ve hayvancılıkla çok uğraştığı için sevdiği erkek çocuklara sevgi ifadesi olarak “kelem, tosunum, dekem, goçum…”şeklinde hitap edilir.

    Ayrıca, hayvanları çağırma, paylama, hareket ettirme gibi söyleyişler de mevcuttur. Bunlar; koyun, keçi, kedi, köpek, sığır vb. hayvanlar olup her birine ayrı bir çağırma, yönlendirme, azarlama ile ilgili kelimeler söylenir.

    Kuşu’daki ağız farklılıkları elbette sadece bunlar değildir. Bu konudaki söyleyiş özellikleri ve kelimelerin farklı söylenişleri kitabın “Bazı Kelimelerin Kuşu’da  Söyleniş Şekilleri” başlığı  altındaki bölümde de görülebilir.   

[TEKİN ÜNAL]

muğla ve bodrum milas tarafının siveleride bize çok benziyor

[Başaran]

muğla ve bodrum milas tarafının siveleride bize çok benziyor

BODRUM DEGİL  TEKİN ÖZELLİKLE  MİLAS VE ÖREN TARAFINDA  BİZE BENZİYOR

[gule_sevda]

güzel aciklanmis, tesekkürler

[TEKİN ÜNAL]

BODRUMUN DAĞ KÖYLERİ BASARAN

[alp_emir_]

arkadaşlar bu şive olayına son noktayı koyacak ve nerden ve kimlere benzediğini ortaya kolacak tek kelime nedir bunu tahmin edebilirmisiniz bu bir sebze ismidir bu kelimeyi türkiyede kullanan bir kuşu diğeride tam olarak bilmiyorum ama toroslarda antalyaya bağlı olması lazım bir daklık yerleşimde kullanılan kelime arkadaşlar;
domatez kelimesidir nasıldemeyin çünkü bizim köyde domateze ne denilir eskiler daha iyi bilir
----dongurak------   kelimesidir.   bu kelime üzerine gidilince sonuca ulaşılır.
araştırma yapacaklara iyi bir ip ucu şimdiden kolay gelsin

[nurten bozkurt]

çok güzel açıklşamışsınız  dilimizi  rica etsem birde kuşu ismi nereden gelmiş bilginiz varsa anlatırsanız memnun oluruz şimdiden teşekkürler

[nurten bozkurt]

bu daha öncede verilmiş ama çok farklı anlatımlar var bir fikir daha olabilir

[nurten bozkurt]

karahanlı dönemi  Türk dili .DİVAN-Ü LÜGATİT TÜRK   Değişmeyen kelimeler bizim dilimiz . yörük kökenli olduğunu duymuştum. zaman zaman cıbalara goca yörük derim.  şaka bir yana uşak ve köylerini daha yakın buluyorum ben hem dil olarak hem gelenek   bildiğim kadarıyla otaraf ta yörük diye anılır yanlışım varsa düzeltin

[semra çapkın]

ya arkadaşlar sakaryayı unutmuşsunuz ya.genelde burdada öle konuşurlar özellıkle  "R" harfının onune bi seslı harf koyma işini ananem harıka yapar:) digerleri aynı zaten gelıyo gidiyo... vs.yani sadece kuşu yoresıne ait oldugunu zannetmıyorum birde bu teknolojı gelıştıkce nette konuşmaların kısaldıgını gorursunuz bununda çok çok etkısı oldugunu düşünüyorum..

[DİVAN]

"...Anadili Türkçe olan bir kişinin kısa cümlelerle düşündüğü, konuşma anında ise bu kısa cümleleri çeşitli yollarla birbirine bağlayarak karmaşık yapılar kurduğu görülür. Bu "cümle bağlama eğilimi" bazı konuşurlarda zayıf, bazılarında ise adeta bir hastalık derecesinde güçlü olabilir. Bu son durumda ortaya çıkan dilsel yapılar, insan zihninin üstün olanaklarını en güzel şekilde yansıtıyor. Farklı dil gruplarına ait birçok dili incelediğinde     hiçbir dilde   Türkçe’deki karmaşık cümle yapıları kadar büyüleyen bir yapıya rastlanamayacağı söyleyebilir.    "keşke Chomsky de gençliğinde Türkçe öğrenmiş olsaydı... ",  .   o zaman çağdaş dilbilim İngilizce’ye göre değil, Türkçe’ye göre şekillenmiş olurdu..."

[GÜNGÖR KANIK]

"keşke Chomsky de gençliğinde Türkçe öğrenmiş olsaydı... ",  .   o zaman çağdaş dilbilim İngilizce’ye göre değil, Türkçe’ye göre şekillenmiş olurdu..."

üstad senden korkulur valla..Chomsky den dem vurmussun..

sakarya spor küme düşecek gibi:) kuşuspor un sol acık oyuncusunu duymamıs anlasılan

[savarona2006]

Chomsky Chomsky diyoruz peki ne demiş bu Chomsky:

hala hayatta olan Chomsky(80) dil bilimiyle yakından ilgilenmiş.

buna göre tüm insanlarda konuşmayı sağlayan zihinsel bölümler ve d,il kazanma mekanizması mevcuttur. bu mekanizma ile çocuklar işittiklerini anlamdırır kendi cümlelerini kurar ve temel kuralları öğrenir.

birey doğustan dil kazanma kapasitesine sahiptir.....vs vs diye uzun uzun acıklamıs

kpss hazırlanırken aklımda kalmıs biraz.

güngör sen unutmusundur bunları

[GÜNGÖR KANIK]

ah be Yılmazım.. unutulurmu Chomsky hiç   üniv deyken rüyalarımıza girerdi.. bilmem kaç çeşit bölüm dersinde bu adamı okuduk.. dediklerin dogru hala yasıyor.. yeni yeni icatlar cıkarıyor
son senemizde videosunu izlemiştik.. ozamana kadar adını ezberlediğimiz adamın yüzünü görme heycanı kaplamıstı herkesi..espriler havada ucusuyordu.. aklıma geldi.. oyuzden cok güldüm Üstad ondan kaynak gösterince..

ancak şöyle de bi durum var.. nasıl ki Freud un kendi alanında bisürü ucuk fikirleri varsa..henüz ispat edilememiş olan ama kabul gören.. Chomsky de dil gelişimi ve ögreniminin Freud udur..tehlikeli bi adamdır vesselam

[savarona2006]

yoo Chomsky freud kadar olamaz.

freud başlı başına bir abide mübarek.

çocukken cok cekmiş yada kişiliğini tamamlayamıs olsa gerek gercekten ucuk fikirleri var ama halada kabul görüyor ve böyle de devam edeceğe benziyor.

freudun 0-6 yaş dönemine inmek lazım bence o zman freud en iyi sekilde anlarız belki